Autyzm u małych dzieci często wiąże się z trudnościami w komunikacji, kontakcie i regulacji emocji. Wczesna diagnoza i odpowiednio dobrana terapia mają kluczowe znaczenie dla rozwoju dziecka.

Pracuję w podejściu ESDM (Early Start Denver Model), które łączy elementy terapii rozwojowej, behawioralnej i relacyjnej. Terapia odbywa się poprzez zabawę i naturalne interakcje, w tempie dostosowanym do dziecka.

Model Wczesnej Interwencji Denver (Early Start Denver Model – ESDM) to metoda terapeutyczna oparta na praktykach o udowodnionej naukowo skuteczności (evidence-based practices). Została opracowana przez wybitne ekspertki – psycholożki dr Sally J. Rogers i dr Geraldine Dawson – z myślą o dzieciach w spektrum autyzmu w wieku od 12 do 60 miesiąca życia.

Badania naukowe jednoznacznie wykazały, że dzieci objęte programem ESDM osiągają znaczne postępy w zakresie inteligencji oraz rozwoju mowy. Udowodniono również zmniejszenie nasilenia objawów we wszystkich sferach charakterystycznych dla autyzmu.

Model ESDM bazuje na podejściu relacyjnym, pozytywnym wzmocnieniu oraz angażowaniu dziecka we wspólne aktywności poprzez przedmioty i sytuacje z życia codziennego. Techniki te aktywują zachowania społeczne i komunikacyjne (zarówno werbalne, jak i niewerbalne), stale odnosząc się do norm rozwojowych typowych dla danej grupy wiekowej.

ESDM łączy w sobie wiedzę o rozwoju niemowląt, mechanizmach uczenia się oraz specyfice autyzmu. Integruje trzy sprawdzone strategie: Stosowaną Analizę Zachowania (ABA), Trening Odpowiedzi Kluczowych (PRT) oraz pierwotny Model Denver.

Jak wygląda terapia?

Proces terapeutyczny jest precyzyjnie ustrukturyzowany. Każdy etap rozpoczyna się od przygotowania indywidualnego programu na podstawie specjalistycznych list kontrolnych rozwoju. Program ten staje się fundamentem szczegółowych planów dla każdego spotkania.

Podczas każdej sesji na bieżąco monitorujemy postępy. Analiza danych pozwala nam elastycznie korygować program na kolejny okres lub, w razie potrzeby, zaprosić do współpracy innych specjalistów w roli konsultantów.

W procesie aktywnie uczestniczą rodzice. Jest to niezbędne dla tzw. generalizacji – aby umiejętności zdobyte w gabinecie dziecko potrafiło przenieść na relacje z innymi ludźmi oraz na nowe miejsca.

Jako terapeutka w procesie certyfikacji ESDM dbam o to, by każda sesja spełniała te wysokie standardy naukowe. Moja praca podlega regularnym superwizjom oraz interwizjom prowadzonym przez trenerów z Polski i USA, co gwarantuje najwyższą jakość wsparcia dla Państwa dziecka.

Naukowe potwierdzenie skuteczności

Efektywność ESDM została opisana w licznych publikacjach naukowych. W prestiżowym czasopiśmie Pediatrics opublikowano wyniki dwuletniego badania przeprowadzonego wśród dzieci w wieku od 18 do 30 miesięcy.

Dzieci podzielono na dwie grupy:

• Grupa A: realizowała terapię modelem ESDM (sesje terapeutyczne oraz praca rodziców w domu).

• Grupa B: otrzymywała standardową pomoc w ramach istniejącego systemu ochrony zdrowia.

Po dwóch latach wskaźnik IQ u dzieci z grupy ESDM wzrósł średnio o 18 punktów (w porównaniu do 4 punktów w grupie B). Odnotowano również znaczną poprawę rozumienia mowy. Co istotne, u części dzieci z grupy A nastąpiła zmiana diagnozy na łagodniejsze formy zaburzeń rozwoju, co w grupie kontrolnej zdarzało się sporadycznie.

Wpływ na aktywność mózgu

Badania z 2012 roku, opublikowane w Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry, wykazały wpływ ESDM na pracę mózgu. Za pomocą EEG badano reakcje dzieci na zdjęcia ludzkich twarzy oraz obrazy zabawek.

U dzieci o typowym rozwoju mózg reaguje aktywniej na twarze niż na przedmioty. U dzieci w spektrum autyzmu obszary te bywają mniej aktywne. Jednak po dwóch latach intensywnej terapii ESDM, parametry aktywności mózgu u dzieci z grupy terapeutycznej zrównały się z wynikami rówieśników o typowym rozwoju. U dzieci korzystających z ogólnych programów pomocy różnice te pozostały wyraźne.

Jak przebiegają zajęcia?

• Indywidualnie w relacji 1:1, z możliwością obecności rodziców.

• Poprzez zabawę i naturalną interakcję.

• Z uwzględnieniem bieżących zainteresowań dziecka.

• Z jasnymi wskazówkami i wyjaśnieniami dla rodziców.

Podczas spotkania wspólnie z dzieckiem bawimy się, jednak nie jest to zwykła zabawa. Każda minuta jest zaplanowana zgodnie z programem, a każdy gest czy słowo mają swój cel terapeutyczny. Podążam za dzieckiem, ale jednocześnie trzymam się planu i regularnie dokumentuję wyniki pracy.